RI&E-thema
Ergonomie & werkplek
Een goed ingerichte werkplek helpt klachten, verzuim en langdurige uitval te voorkomen. Binnen de RI&E brengt u werkhouding, fysieke belasting en de inrichting van werkplekken gestructureerd in kaart.
01 — Onderwerp
Wat valt onder ergonomie en werkplek?
Een werkplek bestaat uit meer dan stoel en bureau. Ook houding, beweging, verlichting, ventilatie, geluid en binnenklimaat tellen mee.
De vragen brengen zowel de inrichting als het dagelijks gebruik van de werkplek in beeld.
- Inrichting van beeldschermwerkplekken
- Werkhouding en zitgedrag
- Afwisseling tussen zitten, staan en bewegen
- Fysieke belasting bij tillen, duwen of trekken
- Gebruik van hulpmiddelen
- Thuiswerkplekken en hybride werken
- Klachten aan nek, schouders, rug en armen
02 — Beoordeling
Wat beoordeelt de RI&E?
De definitieve vragenlijst bevat voor dit thema 13 vragen. Uw antwoorden bepalen de themascore en de prioriteit.
Lichamelijke belasting
Houding, tillen, dragen en herhalende bewegingen.
Werkplekinrichting
Verstelbare middelen en periodieke werkplekcontrole.
Werkomgeving
Binnenklimaat, ventilatie, verlichting en geluid.
Klachten en herstel
Signalen van overbelasting en ruimte voor pauzes en afwisseling.
Hoe leest u de uitkomst?
Bij ergonomie kan een aandachtspunt samenhangen met de inrichting van de werkplek, het dagelijks werkgedrag of de communicatie over gezond werken. De vraagtypen helpen onderscheid te maken tussen ontbrekende hulpmiddelen en instructies die onvoldoende bekend zijn.
Een lage of middelmatige themascore sluit een urgente afzonderlijke bevinding niet uit. Lees de themascore, kans × gevolg en de afzonderlijke vragen daarom altijd naast elkaar.
De exacte grenzen en formules staan op de pagina Rekenmethode.
Bekijk de 13 vragen, antwoordopties en punten
Vraag 10. Hoe vaak werken medewerkers in een verkeerde houding of worden zij lichamelijk belast (bijvoorbeeld door tillen, dragen of herhalende bewegingen)?
Zelden (1 punt) · Soms (2 punten) · Vaak (3 punten)
Vraag 11. Wat is het mogelijke gevolg van deze ergonomische en lichamelijke belasting voor medewerkers?
Lichte klachten (1 punt) · Regelmatige klachten (2 punten) · Langdurige uitval (3 punten)
Vraag 12. Zijn er verstelbare stoelen en bureaus aanwezig?
Nee (3 punten) · Ja (1 punt) · Deels (2 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
Vraag 13. Worden werkplekken periodiek gecontroleerd?
Nee (3 punten) · Ja (1 punt) · Deels (2 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
Vraag 14. Is er voldoende verlichting en daglicht?
Nee (3 punten) · Ja (1 punt) · Deels (2 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
Vraag 15. Worden medewerkers gestimuleerd om pauzes te nemen?
Nee (3 punten) · Ja (1 punt) · Soms (2 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
Vraag 57. Is het binnenklimaat (temperatuur, tocht) comfortabel voor medewerkers?
Ja (1 punt) · Soms (2 punten) · Nee (3 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
Vraag 58. Is de ventilatie in het kantoor voldoende volgens de richtlijnen?
Ja (1 punt) · Matig (2 punten) · Nee (3 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
Vraag 59. Ervaren medewerkers hinder van geluid of lawaai?
Zelden (1 punt) · Soms (2 punten) · Regelmatig (3 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
Vraag 60. Worden beeldscherminstellingen (hoogte, afstand, helderheid) correct ingesteld?
Ja (1 punt) · Soms (2 punten) · Nee (3 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
Vraag 61. Zijn er klachten die mogelijk veroorzaakt worden door slecht klimaat (droge lucht, hoofdpijn, vermoeidheid)?
Nee (1 punt) · Soms (2 punten) · Ja (3 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
Vraag 147. Zijn voldoende middelen beschikbaar om noodzakelijke ergonomische hulpmiddelen of werkplekaanpassingen aan te schaffen?
Ja (1 punt) · Deels (2 punten) · Nee (3 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
Vraag 148. Is duidelijk wie verantwoordelijk is voor het signaleren en opvolgen van ergonomische knelpunten?
Ja (1 punt) · Deels (2 punten) · Nee (3 punten) · Niet van toepassing (0 punten)
03 — Aanpak
Van controle naar concrete actie
- 1
Observeer het werk
Bekijk houding, bewegingen, hulpmiddelen en de inrichting tijdens normaal werk.
- 2
Bespreek klachten
Vraag medewerkers welke belasting zij ervaren en wanneer die optreedt.
- 3
Verbeter gericht
Pas werkplek, werkwijze of hulpmiddelen aan en plan een hercontrole.
Van antwoord naar advies
Een ontbrekende werkplekinstructie vraagt om een andere verbetering dan een slecht afgestelde stoel. Instructie kan worden verduidelijkt en herhaald; de werkplek zelf moet worden beoordeeld en passend ingericht.
Krijgt een antwoord 3 punten bij kans × gevolg 4, dan stelt het rapport voor die actie een termijn van 30 dagen voor.
04 — Uitkomst
Wat staat in het rapport?
Voorbeeld uit het RI&E-rapport
Themascore
2,11/ 3
Middel
Prioriteit
2
Kans 1 × gevolg 2
Thema-urgentie
Lage urgentie
Geen deadline; termijnen staan per actie.
Aandachtspunten in het voorbeeldactieplan
- 2 pt
Vraag 11. Wat is het mogelijke gevolg van deze ergonomische en lichamelijke belasting voor medewerkers?
Voorbeeldantwoord: Regelmatige klachten · Vraagtype: Gedrag
Actie: Analyseer de aard en frequentie van klachten en stel op basis daarvan gerichte preventieve maatregelen vast om verdere belasting te voorkomen. (Binnen 6 maanden)
- 2 pt
Vraag 12. Zijn er verstelbare stoelen en bureaus aanwezig?
Voorbeeldantwoord: Deels · Vraagtype: Faciliteiten & Werkomgeving
Actie: Inventariseer welke werkplekken onvoldoende zijn uitgerust en breid het aantal verstelbare stoelen en bureaus gericht uit. (Binnen 6 maanden)
- 2 pt
Vraag 13. Worden werkplekken periodiek gecontroleerd?
Voorbeeldantwoord: Deels · Vraagtype: Proces
Actie: Leg vast hoe en hoe vaak werkplekinspecties plaatsvinden en zorg dat deze controles consequent worden uitgevoerd. (Binnen 6 maanden)
- 3 pt
Vraag 14. Is er voldoende verlichting en daglicht?
Voorbeeldantwoord: Nee · Vraagtype: Faciliteiten & Werkomgeving
Actie: Verbeter direct de verlichting door aanvullende lichtbronnen te plaatsen of bestaande verlichting aan te passen. (Binnen 3 maanden)
- 3 pt
Vraag 15. Worden medewerkers gestimuleerd om pauzes te nemen?
Voorbeeldantwoord: Nee · Vraagtype: Communicatie
Actie: Maak duidelijke afspraken over pauzemomenten en zorg dat leidinggevenden hier actief op toezien. (Binnen 3 maanden)
- 2 pt
Vraag 58. Is de ventilatie in het kantoor voldoende volgens de richtlijnen?
Voorbeeldantwoord: Matig · Vraagtype: Faciliteiten & Werkomgeving
Actie: Laat de ventilatie beoordelen en optimaliseer instellingen of onderhoud om luchtkwaliteit te verbeteren. (Binnen 6 maanden)
- 2 pt
Vraag 59. Ervaren medewerkers hinder van geluid of lawaai?
Voorbeeldantwoord: Soms · Vraagtype: Faciliteiten & Werkomgeving
Actie: Onderzoek bronnen van geluidsoverlast en neem waar mogelijk geluidsreducerende maatregelen. (Binnen 6 maanden)
- 2 pt
Vraag 60. Worden beeldscherminstellingen (hoogte, afstand, helderheid) correct ingesteld?
Voorbeeldantwoord: Soms · Vraagtype: Gedrag
Actie: Geef medewerkers gerichte instructie over juiste beeldscherminstellingen en controleer naleving. (Binnen 6 maanden)
- 2 pt
Vraag 61. Zijn er klachten die mogelijk veroorzaakt worden door slecht klimaat (droge lucht, hoofdpijn, vermoeidheid)?
Voorbeeldantwoord: Soms · Vraagtype: Faciliteiten & Werkomgeving
Actie: Analyseer de klachten en tref gerichte maatregelen om het werkklimaat structureel te verbeteren. (Binnen 6 maanden)
In het volledige rapport ziet u daarnaast alle antwoorden, de vergelijking met andere geselecteerde thema’s en de analyse per vraagtype.
Kans × gevolg is de beoordelingsmethode van RIEklaar om risico’s te prioriteren; de Arbowet schrijft geen specifieke rekenformule voor. Lees hoe de rekenmethode werkt.
05 — Samenhang
Wat levert inzicht in ergonomie & werkplek op?
- Lichamelijke overbelasting wordt tijdig gesignaleerd
- Er ontstaat duidelijkheid over prioriteiten
- Incidenten en uitval kunnen worden voorkomen
- Bevindingen en vervolgstappen worden vastgelegd
In samenhang met andere RI&E-thema’s
Ergonomie gaat niet alleen over stoelen en bureaus, maar over de volledige inrichting van het werk. Bekijk het daarom in samenhang met:
- Werkdruk & psychosociaal welzijnFysieke en mentale belasting versterken elkaar.
- ThuiswerkenOok de thuiswerkplek moet ergonomisch zijn ingericht.
- Organisatie & beleidAfspraken over inrichting, pauzes, afwisseling en verantwoordelijkheden.
- Training & ontwikkelingInstructie in werkhouding, tiltechniek en bewustwording.
- Veiligheid & incidentenEen slecht ingerichte werkplek vergroot de kans op ongevallen.
Alleen Ergonomie & werkplek onderzoeken?
Start de vragenlijst, kies Ergonomie & werkplek en download na afronding direct uw rapport. Dit thema bevat 13 vragen.