RI&E-thema

Werkdruk & psychosociaal welzijn

Werkdruk en psychosociaal welzijn hebben grote invloed op gezondheid, inzetbaarheid en werkplezier. Binnen de RI&E valt dit onder psychosociale arbeidsbelasting (PSA).

Een werkgever moet beleid voeren tegen psychosociale arbeidsbelasting. Het aanstellen van een vertrouwenspersoon kan daarbinnen een belangrijke maatregel zijn, maar wordt in deze scan als aanbevolen maatregel beoordeeld, niet als universele wettelijke verplichting.

01 — Onderwerp

Wat valt onder werkdruk en psychosociaal welzijn?

Dit thema kijkt naar de frequentie en gevolgen van hoge werkdruk én naar de manier waarop de organisatie signalen opvangt.

Ook beleid rond ongewenst gedrag, een vertrouwenspersoon en toegang tot ondersteuning horen daarbij.

Werkdruk en tijdsdruk
Werk-privébalans
Taakinhoud en regelmogelijkheden
Stress en mentale vermoeidheid
Sociale veiligheid en omgangsvormen
Agressie, pesten of ongewenst gedrag
Ondersteuning door leidinggevenden

02 — Beoordeling

Wat beoordeelt de RI&E?

De definitieve vragenlijst bevat voor dit thema 9 vragen. Uw antwoorden bepalen de themascore en de prioriteit.

Belasting en gevolgen

Frequentie van hoge werkdruk en effect op verzuim of productiviteit.

Bespreekbaarheid

Structurele aandacht voor werkdruk en een duidelijke meldprocedure.

Sociale veiligheid

Afspraken over ongewenst gedrag en toegang tot een vertrouwenspersoon.

Ondersteuning

Beschikbare hulp bij mentale belasting of dreigende uitval.

Hoe leest u de uitkomst?

Bij werkdruk laten vraagtypen zien of aandacht nodig is voor afspraken, de uitvoering van overleg of de communicatie over signalen. Een ontbrekende overlegstructuur vraagt om een andere aanpak dan afspraken die wel bestaan maar in het dagelijks werk onvoldoende worden toegepast.

Een lage of middelmatige themascore sluit een urgente afzonderlijke bevinding niet uit. Lees de themascore, kans × gevolg en de afzonderlijke vragen daarom altijd naast elkaar.

De exacte grenzen en formules staan op de pagina Rekenmethode.

Bekijk de 9 vragen, antwoordopties en punten

Vraag 16. Hoe vaak ervaren medewerkers hoge werkdruk?

Zelden (1 punt) · Soms (2 punten) · Vaak (3 punten)

Vraag 17. Wat is het effect daarvan op verzuim of productiviteit?

Geen effect (1 punt) · Regelmatig uitval (2 punten) · Langdurig uitval (3 punten)

Vraag 18. Wordt werkdruk structureel besproken?

Ja (1 punt) · Nee (3 punten) · Soms (2 punten) · Niet van toepassing (0 punten)

Vraag 19. Is er beleid tegen ongewenst gedrag of pesten?

Nee (3 punten) · Ja (1 punt) · Deels (2 punten) · Niet van toepassing (0 punten)

Vraag 20. Is er een vertrouwenspersoon aangesteld?

Ja (1 punt) · Nee (3 punten) · Deels (2 punten) · Niet van toepassing (0 punten)

Vraag 21. Is er ondersteuning beschikbaar voor mentale gezondheid (coach, verzuimconsulent, HR)?

Nee (3 punten) · Ja (1 punt) · Deels (2 punten) · Niet van toepassing (0 punten)

Vraag 62. Is de meldprocedure voor ongewenst gedrag duidelijk bij medewerkers bekend?

Ja (1 punt) · Nee (3 punten) · Deels (2 punten) · Niet van toepassing (0 punten)

Vraag 149. Kunnen medewerkers tijdig aangeven wanneer de werkdruk of psychosociale belasting te hoog wordt?

Ja, doorgaans (1 punt) · Soms / gedeeltelijk (2 punten) · Nee / nauwelijks (3 punten) · Niet van toepassing (0 punten)

Vraag 150. Zijn voldoende tijd en middelen beschikbaar om maatregelen tegen structurele werkdruk of psychosociale belasting uit te voeren?

Ja (1 punt) · Deels (2 punten) · Nee (3 punten) · Niet van toepassing (0 punten)

03 — Aanpak

Van controle naar concrete actie

1
Vraag door
Bespreek oorzaken, piekmomenten en gevolgen met medewerkers.
2
Bekijk de organisatie
Controleer afspraken, eigenaarschap, meldroutes en beschikbare ondersteuning.
3
Maak het opvolgbaar
Leg maatregelen vast en bespreek periodiek of de belasting afneemt.

Van antwoord naar advies

Als werkdruk niet structureel wordt besproken, kan het advies zijn om regelmatig overleg te organiseren over taakverdeling, piekbelasting en herstel.

Krijgt dit antwoord 3 punten bij kans × gevolg 9, dan is de voorgestelde termijn “Zo spoedig mogelijk”.

04 — Uitkomst

Wat staat in het rapport?

Fictieve voorbeeldwaarden. Alle cijfers, antwoorden en acties hieronder zijn berekend met voorbeeldantwoorden. Ze horen niet bij een echt bedrijf en zijn geen beoordeling van uw organisatie.

Voorbeeld uit het RI&E-rapport

Werkdruk & psychosociaal welzijn

Themascore

1,80/ 3

Middel

Prioriteit

Kans 3 × gevolg 3

Thema-urgentie

Hoge urgentie

Geen deadline; termijnen staan per actie.

Aandachtspunten in het voorbeeldactieplan

Vraag 16. Hoe vaak ervaren medewerkers hoge werkdruk?
Voorbeeldantwoord: Vaak · Vraagtype: Gedrag
Actie: Grijp direct in door werkbelasting te herverdelen, prioriteiten aan te passen en tijdelijk taken te schrappen om overbelasting te stoppen. (Zo spoedig mogelijk)
3 pt
Vraag 17. Wat is het effect daarvan op verzuim of productiviteit?
Voorbeeldantwoord: Langdurig uitval · Vraagtype: Gedrag
Actie: Neem direct maatregelen om verdere uitval te voorkomen, zoals tijdelijke capaciteitsversterking of herontwerp van werkzaamheden. (Zo spoedig mogelijk)
3 pt
Vraag 18. Wordt werkdruk structureel besproken?
Voorbeeldantwoord: Nee · Vraagtype: Proces
Actie: Introduceer direct vaste overlegmomenten waarin werkdruk expliciet wordt besproken en opgevolgd. (Zo spoedig mogelijk)
3 pt
Vraag 19. Is er beleid tegen ongewenst gedrag of pesten?
Voorbeeldantwoord: Nee · Vraagtype: Beleid
Actie: Stel direct beleid op tegen ongewenst gedrag en pesten en communiceer dit actief binnen de organisatie. (Zo spoedig mogelijk)
3 pt

In het volledige rapport ziet u daarnaast alle antwoorden, de vergelijking met andere geselecteerde thema’s en de analyse per vraagtype.

Kans × gevolg is de beoordelingsmethode van RIEklaar om risico’s te prioriteren; de Arbowet schrijft geen specifieke rekenformule voor. Lees hoe de rekenmethode werkt.

05 — Samenhang

Wat levert inzicht in werkdruk & psychosociaal welzijn op?

Psychosociale risico’s worden tijdig herkend
Er ontstaat duidelijkheid over prioriteiten
Incidenten en uitval kunnen worden voorkomen
Bevindingen en vervolgstappen worden vastgelegd

In samenhang met andere RI&E-thema’s

Werkdruk, stress en ongewenst gedrag ontstaan zelden door één oorzaak. Bekijk dit thema daarom in samenhang met:

Alleen Werkdruk & psychosociaal welzijn onderzoeken?

Start de vragenlijst, kies Werkdruk & psychosociaal welzijn en download na afronding direct uw rapport. Dit thema bevat 9 vragen.

Start vragenlijst

Lees: wanneer wordt werkdruk een risico?Bekijk het voorbeeldrapport