Wat is de boete voor het niet hebben van een RI&E?

Het ontbreken van een RI&E kan leiden tot een bestuurlijke boete vanuit de Nederlandse Arbeidsinspectie. Volgens de Arbowet is iedere werkgever verplicht om risico’s op het gebied van arbeidsomstandigheden te inventariseren en vast te leggen in een RI&E, inclusief plan van aanpak. Wanneer tijdens een controle blijkt dat een RI&E geheel ontbreekt, kan direct een boete worden opgelegd. Het basisbedrag hiervoor bedraagt momenteel ongeveer €450 tot €4.500, afhankelijk van het aantal werknemers en de risico’s binnen het bedrijf. Bij herhaling of wanneer er sprake is van een arbeidsongeval kan de boete aanzienlijk hoger uitvallen.

Wanneer een RI&E wel aanwezig is, maar onvolledig of verouderd blijkt, volgt meestal eerst een waarschuwing met de verplichting om de tekortkomingen binnen een bepaalde termijn te herstellen. Wordt dit niet opgevolgd, dan kan alsnog een boete worden opgelegd. De Arbeidsinspectie kijkt bij de beoordeling naar de mate van risico in de bedrijfsvoering en de vraag of er voldoende maatregelen zijn getroffen om incidenten te voorkomen. Het ontbreken van een plan van aanpak wordt gezien als onvoldoende naleving van de wet, omdat risico's dan mogelijk niet structureel worden beheerst.

Hoewel de focus van de inspectie steeds meer ligt op preventie en niet direct op sanctionering, blijft het ontbreken van een RI&E een formele overtreding. Zeker bij een incident kan het ontbreken of onjuist uitvoeren van de RI&E leiden tot aansprakelijkheid van de werkgever en mogelijk hogere schadeclaims. Voor kleine bedrijven is het daarom raadzaam niet alleen aan de wettelijke eis te voldoen, maar de RI&E ook te benutten als middel om verzuim en continuïteitsrisico’s te beperken.

In de praktijk blijkt dat de kosten van een goed uitgevoerde RI&E vaak lager zijn dan de mogelijke gevolgen van nalatigheid. Het voorkomen van een boete is slechts één aspect; de grootste winst ligt in het voorkomen van uitval, claims en reputatieschade.